Advies 2011
1. Inleiding
De kabelprogrammaraad Midden-Holland, de Raad, is op grond van artikel 82 van de Mediawet ingesteld voor de gemeenten Bergambacht (kern Berkenwoude), Gouda, Moordrecht, Reeuwijk, Oudewater, Ouderkerk en Vlist. Zijn taak is de kabelexploitant te adviseren over de samenstelling van het zenderpakket. In dit advies dienen ten minste vijftien televisie en vijfentwintig radiozenders opgenomen te zijn, het "wettelijk basispakket". Door de wetgever zijn van deze vijftien respectievelijk vijfentwintig zenders er acht, respectievelijk negen, als verplicht voorgeschreven ("must carry").
De gemeente Lopik heeft de Raad (nog) niet ingesteld voor de kernen Polsbroek en Cabauw waar Rekam de kabelexploitant is. Rekam volgt voor deze kernen het advies van de Raad. De reden dat de gemeenteraad van Lopik niet tot instelling is overgegaan zal er in gelegen zijn dat in de gemeente Lopik voor de kernen Benschop en Lopik collega exploitanten van Rekam werkzaam zijn.
Rekam is ook actief in de gemeenten Waddinxveen, Boskoop, Bodegraven, Nederlek, Schoonhoven en Bergambacht (kern Bergambacht). In deze gebieden is de activiteit van Rekam beperkt in omvang, mede in relatie met de in die gebieden werkzame collega van Rekam. Rekam volgt voor deze gebieden het advies van de Raad.
Advies noodzakelijk?
De Mediawet is geschreven in de tijd dat de televisiezenders in het "wettelijk basispakket" in ieder geval (ook) in analoge vorm doorgegeven werden. De wetgever ging er -blijkens de tekst van de wet er -impliciet- van uit dat wanneer uitsluitend digitale doorgifte van televisiezenders plaatsvindt, het digitale aanbod zo ruim zal zijn dat het aanbod daardoor voldoende pluriform zal zijn. Het verplichte advies voor een "wettelijk basispakket" is bij uitsluitend digitale doorgifte afwezig. (artikel 6.20 jo 6.13 van de Mediawet)
De Raad is bij haar advisering voor 2011 er van uitgegaan dat het echter de bedoeling van de wetgever is geweest dat de aanbieder van radio- en televisiezenders met een aanmerkelijke marktomvang, een minimum pakket aan zenders biedt dat zonder extra abonnement c.q. zonder smartcard, door elk toestel in huis te ontvangen is. Dat pakket moet op grond van een advies van de Raad samengesteld zijn.
Artikel 82k lid 4 van de Mediawet geeft de Raad de opdracht bij zijn advisering uit te gaan van een pluriforme samenstelling van het zenderpakket voor algemene omroep, rekening houdend met de "maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften".
Afwijken van het advies over de samenstelling van het wettelijk basispakket mag de kabelexploitant uitsluitend om zwaarwichtige redenen. Het toezicht vindt plaats door het Commissariaat voor de Media.
Het advies over de doorgifte van zenders die niet in het pakket van vijftien respectievelijk vijfentwintig zenders die ten minste doorgegeven worden, het "aanvullend pakket", is vrijblijvend. De kabelexploitant mag ook zonder zwaarwichtige reden afwijken van dat advies van de Raad.
1.1. Open pakket voor Rekam en Caiway gelijk
De gebruiker van het Rekam-kabeltelevisienet kan kiezen uit twee aanbieders van radio- en televisiezenders. Ondanks de technische verwevenheid opereren Rekam en Caiway als twee zelfstandige kabelexploitanten met ieder hun eigen (doorgifte)beleid.
De Mediawet geeft geen aanwijzing op welke wijze en aan welke kabelexploitant de Raad zijn advies moet uitbrengen. In overleg met Rekam en Caiway is besloten dat het advies van de Raad ten aanzien van het wettelijk basispakket van vijftien televisie- en vijfentwintig FM radiozenders voor beide kabelexploitanten gelijk zal zijn. Dat sluit aan bij de bedoeling van de wetgever die als uitgangspunt voor de samenstelling van de Raad representativiteit voor het betreffende gebied hanteert. Representativiteit voor het sociaal, maatschappelijk en cultureel leven verdraagt zich niet met een verschillend advies uitsluitend gebaseerd op de toevallige kabelexploitant.
Rekam en Caiway geven de televisiezenders uitsluitend in digitale vorm door. Zowel door Rekam als Caiway wordt een deel van het zenderpakket zodanig doorgegeven dat geen smartcard of kabelkaart voor de ontvangst nodig is. Dit open pakket is dus voor elke gebruiker van het Rekam kabelnet gelijk. Het wettelijk basispakket, waarover de Raad een adviesbevoegdheid heeft, maakt deel uit van dit "open pakket".
Veel abonnees maken gebruik van meerdere radio- en televisietoestellen.
De Raad is van mening dat het wettelijk basispakket c.q. het open pakket zodanig doorgegeven moet worden, dat dat pakket op alle toestellen in de woning zonder extra abonnement te ontvangen is. Het open pakket voldoet, door de afwezigheid van het gebruik van een smartcard of kabelkaart, aan deze wens van de Raad.
Zowel de abonnee van Rekam als die van Caiway ontvangt hetzelfde FM-pakket.
1.2. Betaling voor zenders
De Raad houdt bij zijn advies er rekening mee dat zenders waarvoor de aanbieder bij doorgifte een vergoeding van elke abonnee verlangt op grond van het beleid van Rekam door Rekam niet doorgegeven wordt. Juist dit punt, dat sommige aanbieders voor doorgifte van hun zenders een vergoeding vragen, is de basis van de samenwerking tussen Rekam en Caiway. Dergelijke zenders zijn dan ook niet opgenomen in het "open pakket" De gebruiker en niet de kabelexploitant bepaalt of hij of zij dergelijke zenders wil ontvangen c.q. daarvoor te betalen door te kiezen tussen een abonnement bij Rekam of bij Caiway.
Door de samenwerking van Rekam en Caiway heeft de gebruiker van kabeltelevisie in Midden-Holland dus een keuze uit meerdere mogelijkheden. De Raad steunt deze samenwerking vanuit haar wettelijke taak om een zo pluriform mogelijk aanbod te bereiken.
Rekam en Caiway hebben de Raad toegezegd er zorg voor te dragen dat hun respectievelijke abonnees ten minste het door de Raad geadviseerde (wettelijk) basispakket in het "open pakket" en het FM pakket zullen kunnen ontvangen.
1.3 Palenstein
De Coöperatieve Vereniging "Palenstein", die een eigen kabeltelevisienetwerk in Gouda exploiteert, waarvoor Rekam de uitvoerende werkzaamheden verzorgt, heeft zich volledig aangesloten bij het beleid van Rekam respectievelijk Caiway. De abonnee van Palenstein kan ook de keuze maken uit het Rekam- of Caiway-zenderpakket. Het advies van de Raad wordt daarmee ook impliciet uitgebracht aan "Palenstein".
1.4 Pakket van Rekam
Het pakket van Rekam bestaat uit het wettelijk basispakket én een aanvullend pakket.
De Raad brengt geen advies uit over het aanvullend pakket van Rekam. Rekam geeft binnen haar beleid aan al haar abonnees al die zenders waavoor geen algemene vergoeding verlangd wordt door. De Raad steunt dat beleid. Een advies over het Rekam pakket is daarmee niet zinvol en ook niet wettelijk verplicht.
1.5 Pakketten van Caiway
De Raad brengt over de inhoud van de aanvullende pakketten, die Caiway naast het wettelijk basispakket doorgeeft geen advies uit. De Raad hoeft over de aanvullende pakketten volgens de wet geen advies uit te brengen. De Klantenadviesraad van Caiway geeft daarover een advies aan Caiway.
1.6 Beperking
Er is een groot, zeer groot, aanbod van zenders. De Raad is niet in de gelegenheid voor al deze zenders te onderzoeken of het voor de kabelexploitant technisch mogelijk is deze door te geven en/of Rekam de auteursrechtelijke toestemming voor distributie in het wettelijk basispakket kan verwerven. De Raad gaat daarom niet zelf actief op onderzoek uit naar zenders die mogelijk doorgegeven zouden kunnen worden.
De Raad beperkt zijn advies over het (wettelijk) basispakket van vijftien respectievelijk vijfentwintig zenders tot zenders
a)die reeds doorgegeven worden door Rekam c.q. Caiway.
b)waarvan algemeen bekend is dat zij voor doorgifte in aanmerking willen komen.
en
c)waarvan de aanbieder, dan wel abonnees en/of Rekam of Caiway de Raad op het bestaan van het zender wijzen.
De Raad gaat voor zijn advies uit van de bestaande situatie. Hij houdt geen rekening met mogelijk komende wijzigingen. De Raad zal eerst op wijzigingen reageren -in de vorm van de wijziging van zijn advies- wanneer een wijziging in de programma-inhoud en/of doorgifte definitief is. De Raad wil hiermee voorkomen dat hij een onderdeel vormt c.q. kan gaan vormen van besluitvorming waar hij geen invloed op heeft dan wel mag hebben. Het afstemmen van een advies op mogelijke wijzigingen maakt het opstellen van een advies niet goed mogelijk.
Voor de zenders genoemd onder b) en c) worden door de Raad voordat hij deze bij de advisering van het betreffende zender betrekt, informatie over de (technische) realiseerbaarheid bij Rekam en/of Caiway ingewonnen.
2. Advies
2.1 Criteria
De Raad is verplicht bij de samenstelling van zijn advies er voor zorg te dragen dat het (wettelijk) basispakket als geheel in voldoende mate pluriform is. De Raad toetst de zenders aan de volgende criteria:
A Toegankelijkheid
B Genre
C Kijk-/luistercijfers
D Taalgebieden
De Raad is van oordeel dat een criterium als "waardering" enerzijds niet objectiveerbaar en anderzijds niet meetbaar is. Het is voor de Raad niet mogelijk de "waardering" voor een zender op een zodanige wijze te kwantificeren dat zenders op dat punt vergelijkbaar worden. Dit nog los van het gegeven of voor de eis van pluriformiteit van het pakket, waardering een aspect zou kunnen zijn. De waardering voor zenders is naar de mening van de Raad overigens deels impliciet opgeno-men in de kijk- en luistercijfers van een zender.
De Raad acht zich verder, gezien zijn beperkte wettelijk opdracht niet bevoegd als criterium "het bereiken van een educatief, cultureel, sociaal of ander doel" te gebruiken.
ad A Toegankelijkheid
Voor de Raad is de toegankelijkheid een belangrijk criterium voor de advisering van de zenders. Het wettelijk basispakket is bedoeld voor doorgifte aan alle abonnees. Een breed publiek moet daarom het wettelijk basispakket als geheel als pluriform ervaren.
Toegankelijkheid Niveau 1 Nederlandstalig
Nederlands ondertiteld
Niveau 2 Engelstalige en/of onder-
titelde zenders
Niveau 3 Frans- en Duitstalig en
overige
ad B Genre
Bij de beoordeling van de pluriformiteit van een zenderpakket is het van belang dat van alle genres een aanbod in het zenderpakket is opgenomen. De Raad kwam tot de conclusie dat het beperkt aantal zenders waarover hij voor het televisie deel van het (wettelijk) basispakket mag adviseren te klein is om alle genres daarin afzonderlijk aan bod te laten komen. Een combinatie is daardoor noodzakelijk geworden.
Omdat Rekam het aanvullend pakket zo ruim mogelijk samenstelt, zal het pakket naar het oordeel van de Raad desondanks vrijwel alle genres in voldoende mate omvatten.
De genres die de Raad bij zijn beoordeling betrokken heeft zijn:
Algemeen, Jeugd, Sport, Muziek, Cultuur en Thema.
Gezien het beperkt aantal (televisie) zenders waarover de Raad mag adviseren is het laatst genoemde genre alleen gebruikt bij de beoordeling van de radiozenders.
ad C Kijk/luistercijfers
Kijk- en luistercijfers geven een indicatie in welke mate een zender voldoet aan de in de "maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften". De Raad is zich er van bewust dat cijfers alleen aan de orde zijn voor zenders die reeds enige tijd uitgezonden worden. Voor nieuwe zenders zal daarom zo nodig beoordeling plaatsvinden op basis van de te verwachten kijk- en luistercijfers.
De Raad kan niet (openbaar) beschikken over de exacte kijk- en luistercijfers. De Raad hanteert daarom een schatting met een indeling in hoog, middel en laag.
ad D Taalgebieden
Ondanks dat - buiten de Belgische omroepen - de buitenlandse omroep een relatief lage kijk- en luisterdichtheid kent, is de Raad van oordeel dat uit de van Nederlands taalgebied omringende landen ten minste één zender gekozen dient te worden op grond van het taalcriterium. Zoveel mogelijk is dat - gezien het beperkt aantal zenders waarover de Raad adviesbevoegdheid heeft - bij de televisiezenders gecombineerd met een ander criterium.
TELEVISIE
--------------------------------------------------------------------
Naam beschrijving *) Beoordeling Argumentatie
1 Nederland 1 publiek, Nederlands must carry
2 Nederland 2 publiek, Nederlands must carry
3 Nederland 3 publiek, Nederlands must carry
4 Eén publiek, Vlaams must carry
5 Canvas, Ketnet publiek, Vlaams must carry
6 Regionaal TV Utrecht, TV West must carry
7 Lokaal TV Gouwestad TV Vrolek TV must carry
RTV Bodegraven
8 RTL4 Nederlands commercieel Toegankelijkheid: 1 Een niet weg te denken
populaire familiezender Genre: Algemeen zender
Kijkcijfers: hoog
9 SBS6 Nederlands commercieel Toegankelijkheid: 1 Een niet weg te denken
informatieve pogramma's Genre: Algemeen zender
"gedurfd" amusement Kijkcijfers: hoog
10 Nickelodeon Nederlands, Toegankelijkheid: 1 Specifiek op jonge kinderen
jongerenzender Genre: Kinderen gericht
Kijkcijfers: middel
11 BBC World Buitenlands, engelstalig Toegankelijkheid: 2 Nieuws gemaakt van en
Nieuwszender Genre: Nieuws voor Europa
Kijkcijfers: laag
Taalgebied: Engels
12 TMF Nederlands, muziek Toegankelijkheid: 1 Een (muziek) jongeren
Genre: Muziek (tieners) zender speci-
Kinderen fiek op Nederland gericht
Kijkcijfers: middel
13 RTL7 Nederlands commercieel Toegankelijkheid: 1 Een zender gericht
Zakelijk nieuws in Genre: Nieuws op financieel nieuws
carrousel vorm Kijkcijfers: laag
14 TV5 Buitenlands, franstalig Toegankelijkheid: 1/3 Een venster op het
Compilatie meerdere sta- Genre: Cultuurfranse taalgebied
tions Kijkcijfers: laag
Taalgebied: Frans
15 ARD Buitenland, duitstalig Toegankelijkheid: 3 Specifiek duitstalige
Algemene publiekszender Genre: Algemeen zender
Kijkcijfers: laag
Taalgebied: Duits
*) De beschrijving is ontleend aan het handboek Kabelraden
RADIO
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Naam beschrijving *) Beoordeling Argumentatie
1 Radio 1 publiek, Nederlands must carry
2 Radio 2 publiek, Nederlands must carry
3 Radio 3 publiek, Nederlands must carry
4 Radio 4 publiek, Nederlands must carry
5 Radio 5 publiek, Nederlands must carry
6 VRT Radio 1 publiek, Vlaams must carry
7 VRT Radio 2 publiek, Vlaams must carry
8 Regionaal Radio Utrecht, Radio West must carry
9 Lokale omroep Vlistam, Gouwestad, must carry
Radio 9, Midland FM,
RTW, Radio Centraal
Vrolek, RTV Bodegraven
10 Sky Radio Adult-contemporary Toegankelijkheid: 1 best beluisterd station
non-stop muziek Genre: Muziek
Luistercijfers: hoog
11 FunX FM stadsradio voor Toegankelijkheid: 1 Jongerenzender
jongeren Genre: Jongeren
Luistercijfers: laag
12 BBC WS 24 uur per dag nieuws Toegankelijkheid: 2 Een bijzonder engelstalig
en analyses Genre: Nieuwsstation
Luistercijfers: middel
Taalgebied: Engels
13 Arrow Classic Classic Rock Muziek Toegankelijkheid: 1 bedient een specifieke
Rock Genre: Muziek doelgroep
Luistercijfers: laag
14 VRT Nieuws + Nieuwszender Toegankelijkheid: 1 Algemene
Genre: Algemeen nieuwszender
Luistercijfers: laag
15 Radio 538 Top 40 muziek Toegankelijkheid: 1 Een groot bereik
Genre: Jongeren zender
Luistercijfers: hoog
16 WDR Eins Live publieke pop-zender Toegankelijkheid: 3 Algemene duitse
en nieuws Genre: Nieuwszender
Luistercijfers: laag
Taalgebied: Duits
17 VRT Klara Harmonieus Klassiek Toegankelijkheid: 1 Klassiek en
(voorheen VRT3) Genre: Muziek cultuur uit Vlaanderen
Luistercijfers: laag
18 Radio France Toegankelijkheid: 3 Algemene franse
Internationale (RFI) Genre: Nieuws cultuur
Luistercijfers: laag
Taalgebied: Frans
19 Arrow Jazz FM Jazz, soul en funk Toegankelijkheid: 1 Voor Jazz liefhebbers
Genre: Muziek
Luistercijfers: middel
20 BBC 4 Hoorspelen, radio Toegankelijkheid: 2 Bijzondere BBC
drama Genre: Algemeen zender
Luistercijfers: laag
Taalgebied: Engels
21 Classic FM Licht klassiek Toegankelijkheid: 1 Enig Nederlands
Genre: Muziek klassiek station
Luistercijfers: middel
22 WDR 4 Schlagerzender, Toegankelijkheid: 3 Specifieke
evergreens Genre: Muziek muziekkeuze
Luistercijfers: middel
Taalgebied: Duits
23 Radio Decibel Een eigenwijs muziek Toegankelijkheid: 1 Het enige station
formaat Genre: Jongeren met dit format
Luistercijfers: laag
24 Kink FM Radiostation voor Toegankelijkheid: 1 Gericht op een
alternatief Nederland Genre: Algemeen (jong) alternatief
Luistercijfers: middel publiek
25 BNR Nieuws Radio Continue nieuwsradio Toegankelijkheid: 1 Enige zakelijke
aandacht voor financieel Genre: Nieuws nieuwszender
nieuws Luistercijfers: laag
*) De beschrijving is ontleend aan het handboek Kabelraden
2.2 Tussentijdse wijzigingen, "Reserve zenders"
Zenders, zeker de commerciële, passen soms hun programmering -geleidelijk- aan of verdwijnen zelfs. De Raad noemt in zijn advies geen "reserve zenders" voor opvulling van de plaatsen die door deze omstandigheden in het (wettelijk) basispakket vrij komen.
Het is op voorhand niet te voorzien uit welke categorie een zender verdwijnt, zodat het aanwijzen van een "reserve" zender volgens het oordeel van de Raad niet mogelijk is.
De Raad merkt op dat de volgorde waarin de zenders in het advies genoemd zijn, volstrekt willekeurig is.
wegvallen zenders
Door een omstandigheid buiten de macht van de Raad kan door het wegvallen van een zender de samenstelling van het (wettelijk) basispakket mogelijk als geheel niet meer aan de eis van pluriformiteit voldoen. De Raad zal al dan niet op verzoek van Rekam of belanghebbenden een tussentijds advies uitbrengen voor de open gevallen plaats in het advies.
wijziging inhoud zenders
De wijziging van de inhoud van de zenders komt aan de orde bij de heroverweging van het advies van de Raad.
Wanneer een zender te snel en te plotseling afwijkt van haar oorspronkelijke programmering en zij daardoor op een andere wijze ten opzichte van de criteria beoordeeld zou worden, kan de Raad besluiten vooruitlopend op een nieuw advies voor het gehele (wettelijk) basispakket alleen voor de betreffende plaats een nieuw tijdelijk advies uit te brengen.
2.3 Advies over het aanvullend pakket zenders
Gegeven het streven van Rekam en Caiway naar een zo uitgebreid mogelijk pakket voor algemene distributie, is naar het oordeel van de Raad het uitbrengen van een advies over de inhoud van aanvullende en/of extra pakketten niet zinvol. De Raad verwijst voor zijn motivering daarbij naar het gestelde in de inleiding.
2.4 Duur van het advies
Het advies is door de Raad gegeven in haar vergadering van 24 november 2010 voor het jaar 2011. Wanneer er zich geen ingrijpende wijzigingen voordoen wordt de geldigheidsduur zonder nadere besluitvorming van de Raad verlengd tot 1 september 2012, de dag waarop volgens het gebruik jaarlijks het nieuwe televisieseizoen begint.